Mondverzorging en gebitsverzorging

|WAAR VINDT U ONS

Mondverzorging en gebitsverzorging

Inleiding mondverzorging en gebitsverzorging

Over de mondverzorging van het gebit zijn al duizenden boeken en misschien wel net zoveel websites gemaakt. Deze aandacht is terecht omdat het de basis is voor een gezond gebit. Daarom ook op onze website de nodige aandacht voor mondverzorging. De tandheelkunde werkt tegenwoordig meer preventief, voorkomen is echt beter dan genezen. De jeugdtandverzorging helpt kinderen om hun gebit te leren verzorgen. Op deze pagina leest u hoe een gebit verzorgd moet worden.

U kunt op deze pagina alle onderwerpen van boven naar onder lezen. Via de inhoudsopgave hiernaast kunt u ook direct naar een onderwerp toe ´springen´. Bij veel onderwerpen staan links naar andere websites omdat de informatie daar zo volledig is dat wij er weinig meer aan toe te voegen hebben.

Blijft u toch nog met vragen zitten, stel deze dan bij de eerstvolgende afspraak bij de tandarts.

Algemeen

Mondverzorging is bij de laatste generaties de normaalste zaak van de wereld. De ouders van deze generaties zijn opgegroeid met poetsen, poetsen en nog eens poetsen. Het resultaat is een gezond gebit.

Hoe schril is het contrast met de generaties daarvoor. Als twee mensen daar gingen trouwen dan was het huwelijkscadeau soms een kunstgebit. Alle tanden en kiezen werden getrokken omdat er weinig meer te redden viel. We kunnen het ons nu bijna niet meer voorstellen maar het was echt zo.

Ouders van nu weten waarom mondverzorging zo belangrijk is. Het zorgt ervoor dat plaque (plak) geen kans krijgt. Plaque is de grootste vijand van tanden en tandvlees. Poetsen, fluoride, flossen en ragen is de enige weg naar een gezonde mond. Een paar minuten per dag is al voldoende. Op deze pagina zetten we alles nog eens op een rij.

Tandenpoetsen

Met poetsen verwijder je de plak van tanden en kiezen. Hoe het beste gepoetst kan worden is beter met een plaatje uit te leggen dan met alleen woorden. Hier staat het hele verhaal over de borstel, hoelang je moet poetsen enz. voorzien van tekeningen. Het poetsen begint zodra de eerste tand van het melkgebit is doorgekomen. Eerst alleen met een beetje water en later pas met tandpasta. Langzamerhand worden de dagelijkse poetsbeurten uitgebreid. De leeftijd en de ontwikkeling van het gebit zijn dus van belang voor de manier waarop gepoetst moet worden.

Tandpasta

Tandpasta is er in vele soorten en smaken. Naast ´gewone´ zijn er vele soorten met iets extra´s zoals anti-tandsteen of witmakende stoffen. Het assortiment smaken is enorm, voor ieder wat wils.

Voor kinderen is er speciale tandpasta. Leuke kleurtjes en lekkere smaakjes doen het altijd goed bij kinderen maar hebben niet de voorkeur omdat doorslikken niet gewenst is. Het belangrijkste verschil tussen tandpasta voor kinderen of voor volwassenen is de hoeveelheid fluoride, hierover meer in het onderstaande blokje.

De keuze voor een merk- of smaak tandpasta is heel persoonlijk. Slechte tandpasta is er niet. Dure tandpasta is overigens niet altijd beter dan goedkope. Hoe vaak moet je poetsen? is een veelgestelde vraag. Hoe grondiger hoe beter is voor schoonhouden de regel. Liever één keer heel goed dan twee keer een beetje. Als je echter naar de fluoridetoediening kijkt is twee keer per dag een beetje beter dan één keer een grotere hoeveelheid.

Het is niet zo dat twee keer per dag goed poetsen een overdosis fluoride tot gevolg heeft. Ons advies blijft: vanaf 1 jaar twee keer per dag goed poetsen met fluoride tandpasta.

Meer informatie hierover bij leeftijden.

Fluoride

Fluoride kan in verschillende vormen worden toegediend:

-druppels
-tabletjes
-in tandpasta
-fluoride-applicatie door de tandarts of mondhygiëniste
-fluoride komt in geringe hoeveelheden van nature ook voor in diverse levensmiddelen

De meest eenvoudige toediening is natuurlijk via de tandpasta omdat je toch al twee maal per dag je tanden poetst. De tandarts kan, uiteraard indien dat nodig blijkt, een extra aangepaste hoeveelheid fluoride voorschrijven. Omdat kinderen de tandpasta meestal doorslikken is het belangrijk dat de hoeveelheid fluoride die in de tandpasta zit niet te groot is. Teveel fluoride kan vlekken (fluorosis) in het glazuur van het blijvende gebit veroorzaken. Bij normaal gebruik volgens het advies van fluoridetandpasta komt dit niet voor. Kindertandpasta bevat minder fluoride, dit kan daarom zonder bezwaar worden doorgeslikt. Als het kind twee maal per dag met kindertandpasta poetst is toediening van fluoridetabletjes in principe niet nodig.

Regelmatig een beetje fluoride is veel effectiever dan veel in één keer. Zoals bij poetsen al gezegd is, is vanaf de doorbraak van de eerste tanden twee keer per dag goed poetsen met (kinder)tandpasta het beste recept voor een gezond gebit.

Flossen, ragen en stoken

Flossen is een techniek waarmee met een stukje draad goed tussen tanden en kiezen kan worden gereinigd. Dat is handig als je tanden of kiezen zo dicht op elkaar staan dat je er met de borstel niet goed bij kunt.

Klik hier voor de uitgebreide flossinstructie.

Flossdraad is in diverse soorten te verkrijgen. De dikte van het draad verschilt en je kunt kiezen voor de variant waar een laagje was op zit. Dit laatste is handig bij het "inbrengen" van de draad tussen de tanden en kiezen. Het is moeilijk te zeggen of- en zoja wanneer je moet gaan flossen. De tandarts zal dit zeker adviseren als je regelmatig last hebt van tandvleesproblemen. Restanten voedsel kunnen makkelijk irritaties of zelfs ontstekingen veroorzaken. In dat geval is flossen een effectieve en eenvoudige methode om deze problemen te voorkomen.

Stoken een techniek voor volwassenen om goed tussen de tanden te komen. Voedselresten (denk aan een stukje vlees) kunnen hardnekkig vastzitten. Met een tandenstoker is dit eenvoudig weg te krijgen.

Niet elk stokje is een tandenstoker!

In restaurants staat vaak een potje met cocktailprikkertjes op tafel. Het is natuurlijk handig als je snel iets tussen je tanden weg kunt halen. Gebruik deze prikkertjes liever niet dagelijks, deze kunnen schade aan het gebit veroorzaken. Een goede tandenstoker is driehoekig van vorm met een punt. In tegenstelling tot het ronde stokje past de driehoekige stoker goed tussen de tanden. Tegen het tandvlees is immers meer ruimte als iets hoger tussen de tanden. Door de driehoekige vorm wordt ook het tandvlees geraakt bij het stoken zonder dat grote kracht hoeft te worden uitgeoefend. Een rond stokje daartegen moet met kracht tussen de tanden worden gedrukt om hetzelfde effect te bereiken. Dit kan schade aan de tanden veroorzaken.

Het materiaal waarvan goede tandenstokers zijn gemaakt splintert niet. Tot slot zijn er tandenstokers te krijgen met een smaakje, bijv. menthol. Dit geeft een frisse smaak.

Klik hier voor de uitgebreide instructie tandenstoken.

Ragen is net als flossen en stoken een methode om tussen de tanden te reinigen. Hiermee wordt met een dunne draad waarop een miniscuul borsteltje is bevestigd tussen de tanden heen en weer bewogen. Net als met een gewone tandenborstel "poets" je dan tussen je tanden.

Klik hier voor de uitgebreide instructie ragen.

Ragers zijn in verschillende dikte verkrijgbaar. Ondanks dat er hele dunne ragers zijn is het soms niet mogelijk om te ragen. Als de ruimte tussen de tanden echter te klein is wordt ragen afgeraden. Vraag daarom eerst advies aan je tandarts. Een rager moet makkelijk tussen de tanden "in te brengen" zijn. Als kracht gezet moet worden dan kan de tand beschadigen. Probeer in dat geval een dunnere rager. Indien er geen dunnere ragers zijn beschouw ragen dan als niet mogelijk, je kunt dan altijd nog flossen.

Leeftijden

Welke mondverzorging een kind nodig heeft is afhankelijk van de leeftijd. In de onderstaande tabel geven we u een schema van de geadviseerde mondverzorging per leeftijd. Indien de verpleegkundige- of de arts van het consultatiebureau, of later de (jeugd)tandarts afwijkende adviezen geeft volg deze dan op.

Leeftijd	Tandenpoetsen	Tandpasta	Aandacht voor
0-1 jaar vanaf de doorbraak van de eerste tand	Geef een babyborsteltje (zacht met kleine borstelkop) om spelenderwijs (in bad) mee te "oefenen".	- 1 keer per dag peutertandpasta met 500-750 ppm*	Aandacht voor mondademen ; bij neusverkoudheid de neus met zout water druppelen.
1-4 jaar	- 2 maal per dag (´s-morgens en ´s-avonds). - Korte horizontale poetsbewegingen over tanden en tandvlees.	- fluoride kindertandpasta 750 ppm* - ter grootte van een doperwtje	- Speen zo snel mogelijk proberen af te wennen. - Kauwen stimuleren. - Neusademen bevorderen. - Neem het kind vanaf het 2e jaar mee naar de tandarts om op een prettige manier eraan te wennen dat het tandartsbezoek erbij hoort. - In overleg met uw tandarts gaat het kind zelf "op de stoel".
5 jaar en ouder	- als hierboven.	- tandpasta voor volwassenen met 1500 ppm* fluoride	- Zorg dat het kind minstens 2 maal per jaar naar de tandarts gaat. - Let op dat het snoepen binnen de perken blijft. - Let op het aantal eet- en drinkmomenten. Maximaal 6 per dag.

* ) ppm = parts per million: 500-750 ppm = 0,05-0,075% = 500-750 milligram fluoride per gram tandpasta

>> LET OP: sommige peutertandpasta´s bevatten minder dan 500 ppm en zijn daardoor niet werkzaam <<